Hoe is het om vrijwilliger te zijn in een asielzoekerscentrum?

Vrijwilligers van De Vrolijkheid

Elke zondag is het vaste prik voor Margot, Macy, Ali en Gisele. Dan laten ze hun stad Groningen even voor wat het is, en vertrekken ze naar het asielzoekerscentrum in Ter Apel. Daar verzorgen ze creatieve workshops voor de kinderen en jongeren, die zelf niets hebben om hun dag door te komen. “Soms staan ze al uren van tevoren op ons te wachten!”

Zij doen dit namens de Stichting ter Bevordering van de Vrolijkheid (roepnaam ‘De Vrolijkheid’). Dat is een landelijke stichting die extra aandacht geeft aan kinderen en jongeren in asielzoekerscentra. Een op de drie vluchtelingen die naar Nederland komt is namelijk jonger dan 18 jaar. Deze jonge vluchtelingen zijn afkomstig uit landen waar geweld en onderdrukking tot het dagelijks leven horen. Ze hebben heftige ervaringen achter de rug en hebben hun vertrouwde leven en omgeving achter zich moeten laten. Vaak zijn ze ook helemaal alleen. En eenmaal in Nederland, is hun bestaan vaak nog jarenlang erg onzeker.

Voor deze kinderen en jongeren organiseert De Vrolijkheid samen met vrijwilligers in de asielzoekerscentra creatieve activiteiten. Ook in het asielzoekerscentrum in Ter Apel. Door dans, theater, muziek en beeldende kunst kunnen de kinderen en jongeren hun verhaal vormgeven. En zelfvertrouwen en talent ontwikkelen. Vooral om gewoon even de problemen te vergeten en weer kind en vrolijk te kunnen zijn.

“Als we arriveren, staan de eerste kinderen vaak al voor de deur. En dat terwijl wij de tafels en spullen nog allemaal moeten klaarzetten in de recreatiezaal,” vertelt Margot. Zij, Macy en Ali verzorgen er workshops voor kinderen van 4 tot 12 jaar, Gisele doet dit voor jongeren tot 17 jaar. “We geven de workshops in kleine groepjes. De kinderen kunnen die middag kiezen uit verschillende activiteiten. Van tevoren bespreken we wat we gaan doen, en ook na de activiteit hebben we altijd een nabespreking.”

De inrichting is er kaal en onpersoonlijk. Er wordt hier nauwelijks iets georganiseerd.

Bijna elke week zien ze andere kinderen. Het tempo waarin de mensen het asielzoekerscentrum binnenkomen en verlaten ligt hoog in Ter Apel. Gezinnen en hun kinderen blijven er hooguit enkele weken, de jongeren vaak maar een paar dagen. Dan worden ze ondergebracht in andere centra. De inrichting van het centrum is dan ook heel kaal en onpersoonlijk. Ook wordt er nauwelijks iets georganiseerd.

Macy: “Voor de kinderen is het de enige leuke afleiding die ze hebben op het asielzoekerscentrum. Verder is daar vrijwel niets te doen. En voor veel kinderen is de activiteit zelf maar bijzaak: ze vinden het vooral erg fijn om even aandacht te krijgen. Het overkomt me regelmatig dat een kind bij me op schoot kruipt en daar het liefst de hele tijd wil blijven zitten om bijvoorbeeld te tekenen. We willen elk kind zoveel mogelijk extra aandacht geven.”

Soms hoor je heftige verhalen of laten ze foto’s zien van de bizarre reis die ze net achter de rug hebben.

Met de kinderen praten is lastig: ze zijn nog maar net in Nederland en spreken onze taal nog niet. Maar tijdens de workshop gaat het helemaal vanzelf. “Dat ze een heftige tijd achter de rug hebben, daar merken wij niet veel van. Ze zijn altijd heel vrolijk. Gisele: “Ik ben er bij de workshops voor de jongeren. Die zijn wat ouder en spreken vaak Engels. En dan hoor je soms wel heftige verhalen, of ze laten de foto’s zien van de bizarre reis die ze net achter de rug hebben.” Om daarmee om te gaan heeft De Vrolijkheid spelregels opgesteld voor het omgaan met de kinderen en jongeren. Elke vrijwilliger krijgt hiervoor een training, waarbij ze kennismaken met de ‘Methodiek van De Vrolijkheid’. Ali: “Hier leer je precies wat je wel en niet mag zeggen en doen, en hoe je je gedraagt. Iets simpels als: ‘Tot volgende week!’ roepen, dat is voor ons misschien heel gewoon – maar in een asielzoekerscentrum kun je dat beter niet doen. De kans is hier heel groot dat een kind dan al ergens anders woont.”

Kinderen in het asielzoekerscentrum mogen niet herkenbaar op de foto komen, dus vandaar deze contourfoto's van kids die een leuke muts hebben geknutseld.
Kinderen in het asielzoekerscentrum mogen niet herkenbaar op de foto komen, dus vandaar deze contourfoto’s van kids die een leuke muts hebben geknutseld.

Margot, Macy, Ali en Gisele kennen elkaar door hun werk in het asielzoekerscentrum al jaren. Daardoor zijn ze een hechte vriendengroep geworden. Dat maakt het voor hen extra gezellig. Binnenkort wordt er een feest georganiseerd op het AZC voor alle kinderen en daar mogen de vrijwilligers hun vrienden en familie meenemen naar Ter Apel, om te laten zien wat ze daar doen.

Sinds de vluchtelingen zo in het nieuws zijn, hebben we eindelijk genoeg vrijwilligers.

Wellicht steekt dat weer anderen aan om het te gaan doen? Macy: “Dat zou mooi zijn. Gelukkig zien we wel dat steeds meer mensen dit vrijwilligerswerk willen doen, sinds de vluchtelingen zo in het nieuws zijn. Tot een paar maand geleden deden we met zijn drieën een groep van vijftig kinderen. Nu zijn we met zijn twaalven! Dat is erg fijn, want dan kun je elk kind echt veel meer aandacht geven en veel meer verschillende activiteiten aanbieden.”

Margot: “De kinderen zijn echt heel erg lief voor ons en de sfeer is hier altijd heel gezellig. Aan het einde van de middag delen we altijd een ‘goodie bag’ uit met onder andere snoepjes. Het eerste wat ze dan doen is dat snoep weer delen met ons, terwijl ze zelf zo weinig hebben. Dat is dan zo schattig.”

Door dit werk realiseer ik me hoeveel geluk wij eigenlijk hebben

Ali: “Als we op zondag aankomen hangen de kinderen maar wat verveeld rond, maar als we weggaan zijn ze heel actief en vrolijk. Je ziet ze dan zelf veel meer spelen. Zo’n middag geeft ze blijkbaar heel veel plezier en dat is heel mooi om te zien.” Macy: “Ik haal enorm veel energie uit wat ik hier in Ter Apel doe. Ik zou het voor geen goud willen missen” Gisele: “Het zorgt er bij mij ook voor dat ik met beide benen op de grond blijf staan. Dat je je realiseert hoeveel geluk wij hebben!”